Thánh Giuđa Tađêô là ai?
Một Tông đồ của Đức Giêsu Kitô, một chứng nhân của Tin Mừng, một vị chuyển cầu trong thử thách.
Có thể bạn đã biết đến Thánh Giuđa khi nhận một mề đay hoặc nghe nói về “vị thánh của những hoàn cảnh tuyệt vọng”. Trước lòng sùng kính ấy là một con người được gọi đi theo Đức Giêsu: một trong Nhóm Mười Hai Tông đồ.
Chúng ta biết rất ít chi tiết về cuộc đời ngài. Để tìm hiểu ngài cách đúng đắn, cần phân biệt chứng từ của Tân Ước, các truyền thống Kitô giáo và những điều lịch sử không cho phép xác định chắc chắn.
Một Tông đồ, không phải Giuđa Ítcariốt
Thánh Giuđa Tađêô không phải là Giuđa Ítcariốt, người đã nộp Đức Giêsu.
Các danh sách Tông đồ ghi những tên khác nhau: Mátthêu và Máccô nhắc đến Tađêô, còn Luca và sách Công vụ Tông đồ gọi là Giuđa, con ông Giacôbê. Truyền thống Kitô giáo nhìn nhận đây là cùng một vị Tông đồ, vì thế có tên ghép “Giuđa Tađêô”.
Đức Bênêđictô XVI nhắc lại sự đồng nhất này trong bài giáo lý về Simon và Giuđa. Ngài cũng lưu ý rằng nguồn gốc của biệt danh “Tađêô” vẫn chưa chắc chắn. Vì vậy, chúng ta không cần gán cho tên ấy một ý nghĩa dứt khoát để hiểu ơn gọi của vị Tông đồ này. Đức Bênêđictô XVI, buổi tiếp kiến ngày 11 tháng 10 năm 2006
Một câu hỏi dành cho Đức Giêsu
Tin Mừng theo thánh Gioan ghi lại lời Giuđa thưa với Đức Giêsu trong bữa ăn cuối cùng với các môn đệ. Tác giả Tin Mừng nói rõ đây không phải là Giuđa Ítcariốt.
Giuđa hỏi vì sao Đức Giêsu sẽ tỏ mình cho các môn đệ mà không cho toàn thế gian. Đức Giêsu trả lời bằng cách nói về tình yêu, lòng trung thành với lời Người và việc Chúa Cha đến ở với người đón nhận Người. Tin Mừng theo thánh Gioan 14,22–23
Cuộc đối thoại này có thể soi sáng hành trình tìm kiếm của chính chúng ta. Đôi khi chúng ta mong Thiên Chúa tỏ mình cách hiển nhiên, lập tức xua tan nghi ngờ hoặc nhanh chóng giải đáp những khó khăn. Câu trả lời của Đức Giêsu mời gọi chúng ta bước vào một tương quan sâu xa hơn: đón nhận Người, lắng nghe lời Người và học sống bằng tình yêu của Người.
Như thế, tìm hiểu Thánh Giuđa là gặp một môn đệ đặt câu hỏi với Đức Giêsu và giúp chúng ta lắng nghe câu trả lời của Người.
Hiện diện trong cộng đoàn Kitô hữu tiên khởi
Sau khi Đức Giêsu lên trời, sách Công vụ Tông đồ kể tên Giuđa trong số các Tông đồ tụ họp tại Giêrusalem. Họ đồng tâm kiên trì cầu nguyện cùng với Đức Maria, thân mẫu Đức Giêsu, và các môn đệ khác. Công vụ Tông đồ 1,13–14
Đoạn văn này cho chúng ta một điểm tựa đơn sơ và vững chắc: Giuđa thuộc về cộng đoàn tiên khởi quy tụ trong đức tin và cầu nguyện.
Nơi đó, chúng ta có thể nhận ra một lời mời gọi cho hôm nay. Đức tin Kitô giáo không chỉ được sống trong hành trình cá nhân: đức tin còn được chia sẻ, nâng đỡ và lớn lên khi gặp gỡ những tín hữu khác.
Còn Thư của thánh Giuđa thì sao?
Tân Ước có một bức thư ngắn, trong đó tác giả tự giới thiệu là Giuđa, tôi tớ của Đức Giêsu Kitô và là anh em của Giacôbê. Bức thư kêu gọi các tín hữu trung thành với đức tin đã lãnh nhận, cầu nguyện và ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa. Thư của thánh Giuđa, các câu 1, 3 và 20–21
Theo truyền thống, bức thư này được gắn với Giuđa Tađêô. Tuy nhiên, về mặt lịch sử, không thể khẳng định chắc chắn tác giả là một trong Nhóm Mười Hai. Một số học giả phân biệt Tông đồ Giuđa với Giuđa, người họ hàng của Đức Giêsu, và quy bức thư cho vị thứ hai. Phần dẫn nhập Kinh Thánh do Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ công bố cũng trình bày sự phân biệt này. Dẫn nhập Thư của thánh Giuđa — USCCB
Vì thế, nên nói đây là một sự quy gán theo truyền thống, chứ không coi là dữ kiện tiểu sử chắc chắn. Vấn đề lịch sử này không làm thay đổi vị trí của bức thư trong các sách Tân Ước.
Truyền thống thuật lại gì về sứ vụ của ngài?
Tân Ước không thuật chi tiết các hành trình truyền giáo hay cái chết của Giuđa.
Các truyền thống Kitô giáo đặt sứ vụ của Giuđa ở phương Đông. Một số truyền thống liên kết việc rao giảng và cuộc tử đạo của ngài với Tông đồ Simon, đặc biệt tại Ba Tư. Tuy nhiên, những trình thuật này không cho phép xác định chắc chắn hành trình hay hoàn cảnh ngài qua đời. Giới thiệu các truyền thống về Simon và Giuđa — Vatican News
Giáo hội Công giáo theo nghi lễ Rôma mừng chung hai thánh Simon và Giuđa vào ngày 28 tháng 10. Ngày lễ này tôn kính chứng tá Tông đồ và lòng trung thành của các ngài với Đức Kitô. Hai thánh Simon và Giuđa — Vatican News
Vì sao xin ngài chuyển cầu trong hoàn cảnh khó khăn?
Lòng sùng kính Thánh Giuđa có vị trí đặc biệt nơi những người tìm kiếm sự nâng đỡ trong thử thách. Lòng sùng kính này phát triển mạnh nhờ các đền thánh và những tuần cửu nhật: tại Chicago, Đền thánh Quốc gia Thánh Giuđa ghi nhận các cuộc quy tụ tín hữu từ năm 1929. Dấu mốc này minh họa sự lan rộng hiện đại của lòng sùng kính, nhưng không phải là nguồn gốc duy nhất. Đền thánh Quốc gia Thánh Giuđa
Cụm từ “những hoàn cảnh tuyệt vọng” không có nghĩa là Thánh Giuđa sở hữu một quyền năng riêng dành cho những vấn đề mà Thiên Chúa không thể giải quyết bằng cách khác.
Trong đức tin Công giáo, các thánh chuyển cầu cho chúng ta vì các ngài hiệp nhất với Đức Kitô. Lời cầu nguyện của các ngài đưa chúng ta đến gần Người hơn; lời ấy không thay thế vai trò trung gian của Người. Vì vậy, xin Thánh Giuđa trợ giúp có nghĩa là xin ngài cầu nguyện cho chúng ta trước Thiên Chúa. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, các số 956–957
Hành trình này không bảo đảm rằng các biến cố sẽ diễn ra như chúng ta mong muốn. Chúng ta có thể xin một sự trợ giúp cụ thể, đồng thời xin sức mạnh để vượt qua khó khăn, ánh sáng để quyết định và lòng can đảm để đón nhận sự nâng đỡ.
Nhờ Thánh Giuđa, hướng về Đức Kitô
Mề đay bạn đã nhận không mời bạn tìm kiếm quyền năng nơi một đồ vật. Mề đay giúp bạn khám phá một vị Tông đồ và cùng với ngài hướng về Đức Giêsu Kitô.
Bạn không cần biết toàn bộ cuộc đời ngài mới có thể bắt đầu cầu nguyện. Bạn có thể đơn giản trình bày với Thiên Chúa điều đang ở trong lòng và thưa: “Lạy Thánh Giuđa, xin cầu cho chúng con.”
Bạn được tự do tiếp tục khám phá theo nhịp độ của mình.
Nhờ Thánh Giuđa, dẫn đưa các tâm hồn đến với Đức Kitô.